ترجمه: فاطمه سادات ابطحیان/ ویراستار: دکتر حمید رضا نایبی
پروفسور گیرت هافستد یکی از کاملترین مطالعات را در رابطه با اینکه چگونه ارزش ها در محیط کار از فرهنگ ملی تأثیر می پذیرد انجام داده است. او فرهنگ را ذهنیت پیدا کردن از یک مجموعه عوامل می نامد به طوری که اعضای یک گروه را از گروه دیگر متمایز می سازد. این تحقیقات به طور بسیار وسیع در دانشگاه و دنیای حرفه ای مدیریت مورد استفاده قرار گرفته است. مختصات شش گانه فرهنگ ملی هافستد محصول تحقیقات مفصلی است که توسط این استاد مشهور بین المللی و همکاران ایشان است در طول چهل سال گذشته توسعه یافته است. این مختصات فرهنگی بازگو کننده ترجیحات مستقلانه بعضی امور نسبت به امور دیگر است که اختصاص به یک کشور (و نه اشخاص)دارد. امتیازات کشورها به صورت نسبی است، زیرا ما همگی انسان هستیم و به طور همزمان هر کدام منحصر به فرد نیز هستیم. از نگاه دیگر فرهنگ به صورت مقایسه ای بهتر درک می شود زیرا هر جمعیتی به یک نسبتی از برخی ویژگی ها برخوردار است و تفاوت فرهنگ ها در میزان نسبی برخورداری ها است. در ادامه علاوه بر معرفی مختصر این شش مولفه، وضعیت آنها در مورد فرهنگ ملی ایران نیز توضیح داده خواهد شد.
۱ .فاصله قدرت
POWER DISTANCE INDEX – PDI
نشان دهنده این است که اعضایی از جامعه که قدرت کمتری دارند تا چه حد توزیع نابرابر قدرت را پذیرفته اند و حتی آن را طبیعی هم می دانند. ایران نمره میانی حدود 58 از 100 را در این بعد به خود اختصاص داده است. این بدین معناست که مردم سلسله مراتب را پذیرفته اند که در آن هر کسی جایگاهی دارد و نیازی به توجیه بیشتر نیست. سلسله مراتب در هر سازمان به عنوان نشانه نابرابری شناخته می شود. در کشورهای شرق آسیا فاصله قدرت، زیاد و بر عکس در کشورهای اسکاندیناوی این فاصله، کم می باشد. عراق جزو کشورهایی است با بالاترین شاخص فاصله قدرت.
۲ .فرد گرایی در مقابل جمع گرایی
INDIVIDUALISM VERSUS COLLECTIVISM (IDV)
تمرکز این بعد روی این پرسش است که آیا مردم ترجیح می دهند به حال خود رها شوند یا درون شبکه ای با ارتباطات نزدیک قرار بگیرند. در حقیقت فردگرایی به حدی گفته می شود که رفتار فردی تحت تاثیر رفتار دیگران قرار می گیرد. انسان های فردگرا خودکفایی را ترجیح می دهند درحالیکه رفتار جمع گرا منتسب به روابط با دیگران است و نسبت به گروه تعهد نشان می دهند. ایران با امتیاز 10 جزء جوامع جمع گرا محسوب می شود و این عدد نشانگر آن است که ایرانی ها نسبت به جمع تعهد بیشتری دارند. منظور از جمع یک خانواده و یا حتی ارتباط گسترده تر است. وفاداری در فرهنگ گروهی از اهمیت بالایی برخوردار است. هر کس نسبت به هم گروهی های خود مسئولیت عهده دار است. در جوامع گروهی، توهین منجر به بی آبرویی و شرمساری می شود. ارتباط کارفرما و کارمند بصورت اخلاقی مانند ارتباط یک خانواده و مدیریت آن است. آمریکا دارای مردم به شدت فرد گرا است و چین برعکس به شدت جمع گرا است.
۳ .مرد سالاری در مقابل زن سالاری
MASCULINITY VERSUS FEMININITY- MAS
این بعد معرف کیفیت زمینه های زندگی است. مردسالاری بر اولویت جامعه برای ابراز وجود، قهرمانی، موفقیت و پاداش مادی برای دستیابی به موفقیت تاکید دارد. امتیاز پایین در بعد زن سالاری به معنای آن است که ارزش های مسلط در جامعه مراقبت از دیگران و کیفیت زندگی است. زن سالاری نشان دهنده اولویت فروتنی، همکاری، کیفیت زندگی و مراقبت از ضُعفاست. به عبارتی، در جوامع مرد سالار، مردم اعتقاد دارند که موضوع رفاه مادی، امتیازات اجتماعی، دستیابی به قدرت و نفوذ، موفقیت و اعتبار اجتماعی به توانایی افراد بستگی دارد. ایران امتیاز 43 را در این بعد از آن خود کرده است در نتیجه بعنوان جامعه نسبتا زن سالار مورد توجه قرار میگیرد. در این جوامع کار کردن برای زندگی مورد توجه است و مشکلات با بحث و گفتگو قابل حل هستند، انگیزه هایی همچون اوقات فراغت و انعطاف پذیری مورد پذیرش بیشتری است. عراق جزو کشور های عمدتا مرد سالار و تایلند جزو کشورهای عمدتا زن سالار طبقه بندی می شوند.
۴ .اجتناب از عدم قطعیت
UNCERTAINTY AVOIDANCE INDEX – UAI
در این شاخص یک فرهنگ خاص ترجیح می دهد که از ابهام و روشی که برای فائق آمدن به عدم اطمینان اتخاذ می کند دوری جوید. در فرهنگ هایی که پرهیز از عدم اطمینان یا ابهام گریزی بالاست، مقررات و دستورالعمل های از پیش تعیین شده ترجیح داده می شوند تا عدم اطمینان را کاهش دهند. ایران امتیاز 59 را در این بعد به خود اختصاص داده است. در نتیجه اجتناب از عدم قطعیت از ارجحیت بالایی برخوردار است. جوامعی که دارای اجتناب از عدم قطعیت قوی هستند اعتقادات مستحکمی دارند و در این فرهنگ ها نیاز به قوانین بیشتر حس می شود. زمان ارزشمند است و مردم خواهان سخت کوشی و دقت و نظم هستند و در عین حال نسبت به نوآوری مقاومند. بازهم جالب است بدانید عراق جزو کشورهایی است که بالاترین شاخص اجتناب از عدم قطعیت و بر عکس آمریکا جزو کشورهایی است با کمترین شاخص اجتناب از عدم قطعیت.
۵ .بلند مدت نگری در مقابل کوتاه مدت نگری
LONG TERM ORIENTATION VERSUS SHORT TERM NORMATIVE ORIENTATION – LTO
جهت گیری بلندمدت تمایل جامعه را به سمت جستجوی فضیلت توصیف می کند. برعکس جهت گیری کوتاه مدت متعلق به جوامعی است که شدیدا به سوی استقرار حقیقت مطلق تمایل دارند. در فرهنگ هایی که آینده نگری مورد تاکید قرار میگیرد، صرفه جویی و جدیت در دستیابی به اهداف فردی ارزش تلقی می شود، زیرا منافع آتی را در نظر دارد. درحالیکه در فرهنگ هایی که به افق زمانی کوتاه مدت توجه دارند، احترام به سنت و تحقق اهداف اجتماعی مورد تاکید قرار می گیرد. نمره 14 ایران در این محور نشان دهنده به شدت کوتاه مدت نگر بودن ایرانی ها می باشد . ایران جزو کوتاه مدت نظر ترین کشورهای جهان طبقه بندی شده است و برعکس آلمان جزو کشورهایی است با بیشترین بلند نگری در دنیا.
6. جامعه باز در مقابل جامعه بسته
INDULGENCE VERSUS RESTRAINT – IVR
این خصیصه به یکی از چالش هایی که بشریت از گذشته با آن روبرو بوده است بر می گردد. این بعد با توجه به روشی که در آنها مطرح شده است، به این صورت است که افراد سعی می کنند خواسته ها و تکانه های خود را کنترل کنند. کنترل نسبتاً ضعیف “تحریک” نامیده می شود و کنترل نسبتاً قوی “محدود کردن” نامیده می شود. بنابراین، فرهنگ ها می توانند به عنوان سرزنش کننده یا بازدارنده افراد برای پر کردن اوقات فراغت و زندگی توصیف شوند.
نمره پایین 40 ایران در این بعد بدان معنی است که ایران فرهنگ »جامعه بسته« دارد. جوامع با نمره پایین در این بعد، گرایش به بدبینی دارند. همچنین، بر خلاف جوامع سرسخت، جوامع بسته تأکید زیادی روی اوقات فراغت نمی کنند و برآورده شدن خواسته های خود را کنترل می کنند. افراد دارای این جهت گیری، این تصور را دارند که اعمالشان توسط هنجارهای اجتماعی محدود می شود و احساس می کنند که خود تحقیر کردن به نوعی اشتباه است. امتیاز سوئد در این محور 78 به دست آمده که حکایت می کند از باز بودن آن جامعه و برعکس عراق با شاخص 17 از بسته ترین جوامع برخوردار است.
منبع: سایت انجمن بهره وری ایران
منبع اصلی: https://www.hofstede-insights.com/country-comparison/