بررسی روند تاریخی توسعه اقتصادی کشورها نشان می دهد که عمده کشورهای توسعه یافته دنیای امروز، کشاورزی را به عنوان بخش زیربنایی توسعه اقتصادی خود انتخاب کرده و با استفاده از ظرفیت های فراوان این بخش توانسته اند علاوه بر تأمین نهاده های مناسب برای رشد سایر بخشها، به توسعه سایر بخشها هم دست یابند؛ بخش کشاورزی در روند رشد و توسعه اقتصادی کشورهای مختلف نقش های متعددی برعهده دارد که از جمله مهم ترین آنها می توان به تأمین امنیت ذایی، تأمین مواد خام و اولیه موردنیاز صنایع بالادستی، تأمین نهاده هایی مانند نیروی کار، مصرف تولیدات سایر بخش های صنعتی ا ز قبیل کودها و سموم شیمیایی و ماشین آلات کشاورزی، ارزآوری برای کشور و تأمین مالی سایربخش های زیربنایی اشاره کرد.
مهم ترین تعریف در بخش کشاورزی برای بهره وری آن است که از منابع محدود و موجود باید هدف های بزرگ خوداتکایی و خودکفایی در بخش کشاورزی با حداکثر استقلال در امنیت غذایی به طور مستمر و پویا حاصل و در کنار آن صادرات محصولات کشاورزی محقق شود.
به طورکلی مهمترین روش های افزایش بهره وری در بخش کشاورزی را میتوان به شرح ذیل بر شمرد:
- هدفمندکردن سرمایه گذاری در پروژه های بخش کشاورزی
- توسعه به کارگیری تجهیزات نوین آبیاری وا فزایش بهره وری آب
- توسعه و ترویج کشت های گلخانه ای
- طراحی سیستم الگوی کشت و برنامه ریزی کشت منطقه ای
- طراحی سیستم بازاریابی و بازرسانی پویا در بخش کشاورزی و توسعه زنجیره های ا رزش
- جلوگیری از خردشدن اراضی در بخش کشاورزی و یکپارچه سازی اراضی از بسترهای قانونی
- اصلاح ساختار تولید از مزرعه تا مصرف کننده برای به حداقل رساندن ضایعات محصولات کشاورزی
- ا فزایش دانش فنی تولیدکنندگان در بخش کشاورزی در راستای افزایش کمی و کیفی محصولات کشاورزی و کاهش ضایعات
- کاهش قیمت تمام شده در تولید محصول و رقابت پذیر کردن کالاهای تولیدی کشاورزی در بازار
- فراهم کردن شرایط بازار صادرات برای کالاهای تولید داخلی به خصوص با مقصد کشورهای همسایه برای افزایش بهره وری در بخش کشاورزی
- حمایت از صنایع تبدیلی و تکمیلی پویا در بخش کشاورزی با هدف افزایش بهره وری در بخش کشاورزی
- حمایت از کشت های فراسرزمینی.
دکتر مهرنوش میرزایی، استادیار و عضو هیئت علمی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی